Według Oxford English Dictionary: „Emocja to każde poruszenie czy zakłócenie umysłu, uczucia, namiętności, każdy stan wzburzenia, zakłócenia umysłu albo podniecenia psychicznego”. Emocje odnoszą się do uczuć i związanymi z nimi myślami, stanami psychicznymi i biologicznymi oraz skłonnościami do działania. Jest setki emocji, ich barw, odmian, rodzajów i szczegółów. Niektórzy teoretycy rozróżniają emocje na podstawowe rodziny takie jak: złość, smutek, strach, zadowolenie, miłość, zdziwienie, wstręt, wstyd, aczkolwiek nie wszyscy zgadzają się z ich propozycjami.
Już od okresu niemowlęcego widoczne są procesy emocjonalne takie jak odczuwanie u dziecka komfortu lub dyskomfortu czy posiadanie emocji wrodzonych takie jak: gniew, strach, zadowolenie. Dodatkowo odnaleźć można również reakcje onieśmielenia i przestrachu czy zespołu radosnego ożywienia. Niemowlę przejmuje emocje osób które się nimi zajmują oraz potrafi naśladować ich mimikę twarzy. W okresie po-niemowlęcym, uczucia rozwijają się w powiązaniu z działaniem, często dziecko odczuwa lęk przed żywymi zwierzętami czy mechanicznymi zabawkami. Stan emocjonalny zależy od stanu fizycznego zdrowia dziecka, przy różnego rodzaju dolegliwościach dziecko zaczyna być marudne, płaczliwe. W tym okresie również dziecko zaczyna odczuwać empatie. Emocjami tymi są: zadowolenie, radość, zazdrość oraz wściekłość. Reakcje emocjonalne są silne i częste, natomiast stany uczuciowe nietrwałe. Wiek przedszkolny w porównaniu z wcześniejszymi okresami rozwojowymi charakteryzuje się dalszym wzbogaceniem i różnicowaniem życia uczuciowego. Dzieci wyraźnie i ekspresyjnie wyrażają uczucia. Dziecko w tym wieku nie potrafi jeszcze stłumić i opanować swoich emocji. W zachowaniu dziecka widoczne są afekty takie jak: uczucia silne, gwałtowne i krótkotrwałe. Dziecko w tym wieku nie tylko jest impulsywne, lecz także zmienne w swoich uczuciach i nastrojach. W jednej chwili z płaczu może przejść do śmiechu. W ostatnim roku, około połowy szóstego roku życia, dzieci dojrzewają emocjonalnie. Uczą się opanowywać emocje, nie pokazując ich tak wyraziście na zewnątrz. Z uwagi na fakt, że dziecko w wieku przedszkolnym doznaje różnego rodzaju nowych emocji, które nie potrafi nazwać, zaakceptować i zrozumieć, ogromną rolą dorosłych jest pomoc dzieciom w poznawaniu ich emocji. Wychowując dzieci w wieku przedszkolnym zgodnie z regułami inteligencji emocjonalnej, dorośli są w stanie wpłynąć na przyszłe osiągnięcia przedszkolaka. O sukcesie dziecka w szkole decyduje nie tyle umiejętności takie jak: pisanie, czytanie czy znajomość faktów, a zbiór cech emocjonalnych i społecznych.
BŁĘDY WYCHOWAWCZE WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ EMOCJONALNY DZIECKA
1 Błąd: Brak okazywania pozytywnych emocji w stosunku do dziecka już od wieku niemowlęcego ( np.: głaskanie, przytulanie, poklepywanie, uśmiech)
Skutki: Brak poczucia własnej wartości u dziecka, niska samoocena, zaburzenia emocjonalne
2 Błąd: Tylko matka wychowuje dzieci, ojciec nie interesuje się wychowaniem
Skutki: Dziecko jest mniej zaradne w życiu
3 Błąd: Tłamszenie złości dziecka przez rodzica
Skutki: Dziecko w późniejszym okresie nie jest w stanie poradzić sobie ze złością
4 Błąd: Wychowawca często nie słucha z uwagą dziecka, nie akceptuje uczuć dziecka słowami, nie nazywa tych uczuć
Skutki: Brak poczucia własnej wartości, niska samoocena, złość, agresja, dziecko nie potrafi poradzić sobie ze swoimi nowymi emocjami
5 Błąd: Częste kłótnie pomiędzy rodzicami w obecności dziecka
Skutki: Dziecko może posiadać lęki, być zestresowane, nadwrażliwe, nie czuje się bezpiecznie, może agresywnie reagować do rodziców i rówieśników
6 Błąd: Cielesne karanie dziecka (np. klapsy), psychiczne znęcanie się nad dzieckiem
Skutki: Brak poczucia wartości, niska samoocena dziecka, agresywne zachowanie dziecka
7 Błąd: Rozwód rodziców – dzielenie się dzieckiem; dziecko co chwilę zmienia otoczenie
Skutki: Brak bezpieczeństwa, dziecko posiada lęki, brak poczucia wartości, niska samoocena dziecka, zaburzenia emocjonalne
8 Błąd: „ Bezstresowe wychowanie”
Skutki: Dziecko w związku z tym, że nie wie jakie są granice jest w ciągłym stresie, może zachowywać się agresywnie
9 Błąd: Budowanie przez rodziców wizji nie tylko życia i kariery, ale również „sukcesów” własnego dziecka
Skutki: Brak wiary w siebie spowodowany ciągłą presją osiągania sukcesów towarzyszący nawet w dorosłym życiu; powoduje ciągły stres czy dziecko jest wystarczająco dobre
10 Błąd: Brak konsekwencji wobec dziecka
Skutki: Pobłażając i ulegając dziecku niszczy się poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności, dziecko czuje się zdezorientowane; w dorosłym życiu nie bierze odpowiedzialności za swoje czyny i słowa.
Blog 