Rozwój społeczny dziecka w wieku przedszkolnym wiąże się przede wszystkim z wejściem w nowy świat, zwanym „ przedszkole”. Dziecko w nowym otoczeniu musi odnaleźć swoje miejsce w grupie, integrować się z grupą, przyswoić pewnego rodzaju wzorce zachowania, myślenia i działania. Dzięki kontaktom społecznym dziecko powiększa wiedzę o różnych rolach społecznych w życiu, nie tylko jako: syn/ córka, brat/ siostra, wnuk/ wnuczka ale również jako kolega/ koleżanka czy przedszkolak. Dziecko odkrywając role społeczne, odkrywa również prawa i obowiązki związane z nimi, musi akceptować obowiązujące w grupie normy, standardy i wartości. Dzieci w wieku 3- 4 lata przejawiają aktywność w zabawach samotnych i równoległych, naśladując działania bawiącej się obok koleżanki czy kolegi, nie wchodząc ze sobą w interakcje. Dzieci już o rok starsze bawią się współpracując ze sobą, podejmują różnego rodzaju zabawy, w których każde dziecko wciela się w określoną rolę jak: lekarz, czy strażak. Dzięki takim zabawom „ na niby” dzieci poznają role społeczne. Dzieci intuicyjnie przyjmują rolę zgodnie z własną płcią, np. dziewczynki wcielają się w pielęgniarki, a chłopcy w strażaka. 6 letnie dzieci potrafią integrować się wokół wspólnego celu, współpracować ze sobą dążąc do zrealizowania wcześniej określonego planu. Zabawy tematyczne uczą dzieci nie tylko ról społecznych ale również rzeczy potrzebnych w dorosłym życiu takich jak: negocjowania, kompromisu, współpracy , gry fair play, kontroli emocji, słuchania partnera itp. Dziecko idąc do przedszkola, musi nauczyć się stopniowo odnaleźć w nowym otoczeniu. Pierwsze dni w przedszkolu zwykle bywają trudne dla dziecka, ponieważ dziecko boi się porzucenia przez rodzica, czasami może pojawić się lęk separacyjny. Dziecko potrzebuje wtedy zapewnienia miłości, troski, uwagi i wsparcia. Gdy dziecko zaakceptuje nowe otoczenie zaczyna wchodzić w interakcję z innymi. Kształtują się pierwsze krótkotrwałe przyjaźnie, polegającej na wspólnej zabawie i dzieleniu się zabawkami. Relacja ta choć krótkotrwała, stanowi źródło wiedzy o samym sobie oraz jest składnikiem budowania samooceny. Dzieci 4 letnie mogą tworzyć sobie „niewidzialnych przyjaciół” jest to naturalna reakcja dzieci, pozwalająca na zapoznanie się z życiem w społeczeństwie. Dzieci w wieku przedszkolnym posiadają również negatywne zachowania takie jak: testowanie drugiego człowieka na ile sobie mogą pozwolić, są uparte, chcą być najlepsze, dochodzi do pierwszych konfliktów.
Wiek przedszkolny to duże wyzwanie dla rozwoju dziecka. Ich świat nie ogranicza się już tylko do domu rodzinnego, ale powiększa się o kolegów z przedszkola czy podwórka. Dzieci uczą się ustalania zasad, respektowania norm grupowych, dochodzenia do konsensusu. Ćwiczą do tego: zdolności dialogu, konwersacji, uważnego słuchania. Dzięki kontaktom z ludźmi, dzieci rozwijają się w trzech sferach: społecznej, emocjonalnej, interpersonalnej, bowiem inaczej zachowują się wobec rodziców a inaczej wobec kolegów czy koleżanek z piaskownicy.
BŁĘDY WYCHOWAWCZE WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ SPOŁECZNY DZIECKA
1 Błąd: Brak uważnego słuchania dziecka i rozmowy z dzieckiem
Skutki: Dziecko w kontakcie społecznym mówi głośno chce zostać wysłuchane, w przyszłości może mieć również trudności z uważnym słuchaniem drugiej osoby, trudności z komunikacją z drugą osobą.
2 Błąd: Nadopiekuńczy rodzic, który nie chce posłać dziecka do przedszkola, bądź pozwolić dziecku bawić się z dziećmi z podwórka.
Skutki: Dziecko może mieć trudności z poznawaniem dzieci w szkole podstawowej, jest jemu trudniej akceptować normy ustalone przez grupy, trudności z komunikacją z drugą osobą
3 Błąd: Straszenie dzieci, obcymi osobami, przechodniami, rówieśnikami. Typu: „ jak nie będziesz grzeczny to ten chłopiec zabierze Ci zabawkę” i itp.
Skutki: Dziecko może bać się wchodzić w interakcję z drugim człowiekiem nieznanym, ponieważ od małego było mu wpajane, że obca osoba może mu coś zabrać lub zrobić mu krzywdę.
4 Błąd: Rodzic neguje „ niewidzialnego przyjaciela” czterolatka.
Skutki: Rodzic zaburza w dziecku naturalne poznawanie życia społecznego.
5 Błąd: Rodzice obmawiają i naśmiewają się z drugiej osoby przy dziecku
Skutki: Dziecko chłonie zachowanie rodziców i zachowuje się w podobny sposób do swoich rówieśników.
6 Błąd: Faworyzowanie drugiego dziecka przez rodzica.
Skutki: Konflikt między rodzeństwem, pojawia się zazdrość, może dojść do rywalizacji.
